Een 3D scanner is geen ‘toverdoos’. Er komt geen kant en klaar 3D model uit, dus scan-to-BIM bestaat niet als automatisch product. Een scanner maakt net als een total station meetpunten, maar dan meer en sneller: zo’n 1.000.000 punten per seconde.

Jeroen-Pelser

Gastblogger Jeroen Pelser, Director of Innovation bij PelserHartman 3D measuring solutions. Hij gaf op de KUBUS KeyMember Dagen 2016 de presentatie ‘Aan de slag met high-end 3D scanning’.

Een 3D scanner maakt een wolk van meetpunten en geen 3D model

De scanner meet nergens doorheen. Hij meet alles wat je zelf zou kunnen zien als je met je hoofd in de scanner zou zitten en om je heen kijkt. Het resultaat is een wolk van punten. Dit noemen we een pointcloud. Zo’n wolk kan als onderlegger in een tekenprogramma gebruikt worden voor het maken van zowel 2D tekeningen als 3D modellen. Je ‘snijdt’ in de pointcloud op slimme manieren, trekt de pointcloud over, of modelleert in en tegen de pointcloud. De pointcloud kan niet ‘omgezet worden’ naar een tekening of model. Omzetten naar IFC is ook nog niet mogelijk. Er bestaan wel al een aantal slimme oplossingen en automatiseringen. Hierdoor kunnen in sommige gevallen delen van het tekenwerk achterwege blijven of gefaseerd uitgevoerd worden. Deze methodes kunnen veel tijd en kosten besparen, maar zijn geen magische automatiseringen die als scan-to-BIM werken.

Ben je nog niet bekend met laserscanning? Dan is het misschien slim om eerst even het korte filmpje te bekijken waarin ik uitleg wat laserscanning is.

Waarom is scanning nu pas populair?

3D-laserscanner-Z+F-5010c

Een high-end 3D laserscanner als de Z+F 5010 levert hoogwaardige scandata

Scanning was duur, traag en de tekensoftware was er niet geschikt voor. Daarbij had scanning een slechte naam bij veel architecten- en ingenieursbureaus, omdat landmeetkundige bureaus ‘maar wat raak scanden’ en zware pointclouds over de schutting gooiden, met grote teleurstellingen tot gevolg.

Vandaag de dag kunnen vele tekenprogramma’s met pointclouds werken. De toegevoegde waarde van scanning is extra gestegen omdat meer partijen in 3D zijn gaan werken. Dit sluit perfect aan bij de 3D informatie die je verzamelt met een laserscanner. We snappen nu dat goede meetdata en onderleggers van levensbelang zijn voor een correct ontwerp en aan de basis staan van een vlekkeloos BIM-proces.

D scanning is een containerbegrip

Huis-tuin-keuken vs. high-end. Pulse-, phase- en structured-light-scanners.

3D scans worden steeds normaler. Steeds meer bedrijven springen in op deze kans en bieden ‘3D scanning’ of ‘laserscanning’ aan. Het is op dit moment een containerbegrip geworden, waarbij er grote verschillen tussen kwaliteit, accuratie en prijs bestaan.
Er zijn huis-tuin en keukenscanners, high-end scanners, pulse-, phase en witlichtscanners. Landmeetkundige scanners meten met een nauwkeurigheid van 5 millimeter en scanners voor kleine onderdelen op één micron nauwkeurig. Er zijn scanners met een scanbereik van 100 meter en scanners die nog steeds relatief nauwkeurig meten op 6 kilometer afstand. Er bestaat geen scanner die alles kan, zoals op 6 kilometer afstand op de micron nauwkeurig meten. Het meetsysteem en de meetmethode zullen telkens afgestemd moeten worden op ‘de vraag’ of op het product dat gemaakt moet worden.
Als je nog onbekend bent met laserscanning lijkt het allemaal op elkaar. Laserscanning wordt in diverse sectoren al ingezet. Opdrachten verschillen echter sterk per sector en het verschil tussen ‘instap’ laserscanners en ‘high-end’ laserscanners worden pas duidelijk wanneer het eropaan komt, lang nadat er gemeten is. Goedkoop is duurkoop wanneer er niet gemeten wordt met de juiste scanner en methode.

De voordelen van werken met pointclouds

Het is een misvatting om te veronderstellen dat het inmeten met behulp van een 3D laserscanner per definititie goedkoper is dan traditioneel inmeten. De kosten zijn erg project- en situatie afhankelijk. Inmeten op basis van 3D laserscantechnologie kost vaak ongeveer hetzelfde, en soms net iets meer dan een traditionele inmeting. Het grote voordeel is dus niet op het vlak van directe kosten te behalen. Het scannen levert echter wel een groot aantal flinke voordelen op in het totale bouwproces. Als je die voordelen slim gebruikt dan wordt scannen plotseling heel erg goedkoop!

3330_Totaal-postkantoor-Neude

PelserHartman heeft het postkantoor aan de Neude in Utrecht 3-dimensionaal ingemeten voor Rijnboutt en opdrachtgever a.s.r. vastgoedontwikkeling

Voordelen voor ARCHICAD gebruikers
De mogelijkheid om grote pointclouds te importeren is een zeer waardevolle toevoeging voor ARCHICAD gebruikers. Omdat ARCHICAD werkt in een 3D omgeving is een pointcloud als 3D onderlegger de logische oplossing om snel een accuraat model te maken of om het gemaakte model te controleren. De werkelijke situatie van gebouwen en terreinen wordt zichtbaar en bruikbaar in ARCHICAD. De pointcloud vormt een perfecte onderlegger die letterlijk overgetrokken kan worden. Ook worden afwijkingen met de originele situatie of in aangereikte tekeningen en 3D modellen direct duidelijk. Fouten maken wordt bijna onmogelijk.
We zijn vanuit de traditie gewend om een model op te bouwen op basis van 2D inmeet-krabbels op een vel papier. Deze werkwijze is echter foutgevoelig en bevat vaak te weinig informatie en meetpunten voor alle werkzaamheden in alle ontwerpfases. Daarnaast kost het puzzelen met de notities en het verwerken ervan erg veel tijd. De pointcloud is een volledige opname van de werkelijkheid. Terugreizen voor een aanvullende meting of omdat men iets vergeten is ook niet meer aan de orde.

De voordelen op een rijtje

  • Volledige- en foutloze opname in 3D
  • Perfecte onderlegger voor 3D tekenwerk
  • Perfecte onderlegger om snel bestaande tekeningen ‘te keuren’.
  • Grip op complexe vormen en grote gebieden
  • Snelle meting binnen een dag of dagdeel
  • Nulmeting, controlemeting of as-built documentatie
  • Terrein en directe omgeving wordt meteen mee ingescand
  • Kant en klare basis voor visualisaties en simulaties
  • 3D viewers van scandata kunnen foto’s en rapportage vervangen
  • Niet alles hoeft (direct) getekend te worden
  • Nooit meer terug om een ‘vergeten’ maat te meten

Nadelen van 3D scanning

Natuurlijk zijn er ook altijd nadelen te bedenken. In zijn algemeenheid kun je wel stellen dat de meeste nadelen voortkomen uit het feit dat ook 3D scannen een ‘vak’ is. Daarbij is scanning en werken met pointclouds voor veel mensen nog steeds nieuw. En nieuw is vaak even wennen. Een andere workflow, andere instellingen op je computer, soms aanschaf van andere hardware, leren ‘door de bomen (lees: de meetpuntjes) het bos te zien’, leren de pointcloud goed te interpreteren etc. Een pointcloud kan erg ‘zwaar’ zijn, vaak wel 50 gigabyte. Dit levert echter alleen problemen op als jouw pointcloud niet ‘lokaal’ op de computer staat. Werk je dan ook nog eens met een trage harde schijf die helemaal vol staat, dan wordt werken met pointclouds geen feest. Heb je voldoende kennis van pointclouds en goede voorbereidingen getroffen, dan blijven er niet veel nadelen over.

KUBUS en PelserHartman

KUBUS en PelserHartman werken samen om ARCHICAD en Solibri gebruikers goed te kunnen informeren op gebied van 3D laserscanning. We leren de gebruikers hoe pointclouds onderdeel kunnen worden van de workflow en helpen daarmee een beter eindproduct te leveren. PelserHartman is gespecialiseerd in 3D meet- en tekenwerk van bestaande gebouwen, objecten en installaties. Wij richten ons op de optimalisering van het 3D meet- en tekenproces. We leveren dagelijks praktische oplossingen binnen 3D meet- en tekenwerk aan klanten die de kwaliteit en efficiency verhogen. Regelmatig houden we informatieve sessies met architecten- en tekenbureau ’s die willen starten met het werken met pointclouds.

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s