Je hoort het steeds meer: “We hebben het gebouw eerst laten scannen zodat we snel de tekeningen van de bestaande situatie voorhanden hebben.” Maar is dit wel zo? En hoe werkt dit in de praktijk? Kan dat ook met mijn eigen applicatie, net als OPEN BIM? Dit hebben we samen met 3D meetspecialist PelserHartman onderzocht.

Pointcloud_vanGendt_2

Een Point-Cloud is heel waardevol,
maar wel wat anders dan een BIM model

3D meten met 3D scanners

Door 3D in te meten wordt de vorm en positie van objecten vastgelegd. Wanneer er gemeten wordt met laserscanners, wordt het object gevangen in een wolk van meetpunten die bestaat uit miljarden coördinaten. Een 3D inmeting is bijna direct een 3D product. Maar let op! Je zal goed moeten afspreken wat het precieze product van de meetresultaten moet zijn en hoe het aangeleverd moet worden om teleurstellingen te voorkomen. Een Point-Cloud is dus een exacte meting/weergave van hetgeen is gebouwd. Echter wordt er niet exact gebouwd, dus waar BIM modellen veelal uitgaan van zuiver geometrische vormen, zal dit altijd een benadering van de werkelijkheid blijken te zijn. Een Point-Cloud is heel waardevol, maar wel wat anders dan een BIM model.

Of het gebruik van een Point-Cloud een meerwaarde biedt, zal per project bekeken moeten worden. Hierbij dient niet alleen rekening te worden gehouden met het maken van een scan ten opzichte van een handmatige meting; ook het verwerken van de gegevens speelt hierbij een belangrijke rol. Het meest genoemde voordeel van een Point-Cloud is het niet terug hoeven naar de locatie om vergeten maten alsnog in te meten. In de praktijk is dit niet altijd waar, omdat het scanplan vaak niet goed genoeg afgestemd is. Hierdoor worden de verkeerde zaken gescand. Een pointcloud wordt vaak omgeschreven als een complete scan, maar de scanner scant nergens dóórheen. Er zullen altijd gaten ontstaan, waar niet gemeten wordt of kan worden. Het is belangrijk af te spreken met de meetkundige wat er van belang is voor het te maken eindproduct.

Nog een extra punt om in overweging te nemen:
 BIM-men is bezig zijn met bouwkunde. Bouwkunde betekent meer dan alleen een schil. Een gebouw heeft immers allerhande eigenschappen die verborgen kunnen liggen achter de afwerking die gemeten wordt. Het bouwkundige kunnen lezen van een gebouw is dus net zo belangrijk, dan niet belangrijker dan het in kaart brengen van de geometrie ervan. Daarom is het essentieel de meting te laten verrichten door iemand met bouwkundig inzicht. Omdat zij begrijpen wat ze meten, zijn ze in staat betere keuzes te maken, waardoor de metingen van hogere waarde zijn. Ook is het van belang integraal samen te werken met de aannemer. Wanneer deze voor de meting op enkele strategische plekken bijvoorbeeld wat plafondplaten weghaalt, zullen de constructieve elementen en belangrijke installaties zichtbaar zijn op de scan. De tijdsinvestering hiervan betaalt zich gedurende het hele ontwerp- en bouwproces in veelvoud terug.

Hoe maak je de juiste keuze?

Hoe kun je bepalen wat in jouw project de juiste keuze is? De eerste overweging is of je gebruikt wilt maken van een Point-Cloud. Wanneer we te maken hebben met een complex of moeilijk bereikbaar gebouw, kan een Point-Cloud een uitkomst bieden. Bij de verwerking van de meetgegevens wordt er een BIM model gemaakt. 
De Point-Cloud dient tijdens dit proces als een onderlegger zodat het model snel opgebouwd kan worden. Tijdens deze verwerking wordt ook direct de nauwkeurigheid van het eindresultaat bepaald. De meetgegevens zelf bevatten namelijk miljoenen punten die in een BIM model worden vertaald naar een beperkt aantal bouwkundige elementen. Het opbouwen van een model betekent dus dat er wordt gekozen uit een aantal punten in de scan. Bij een eenvoudig en gemakkelijk bereikbaar gebouw is een handmatig ingemeten plan wellicht sneller. 
Er hoeven minder keuzes gemaakt te worden met betrekking tot meetpunten, waardoor de opbouw van een model sneller kan verlopen.

Ga je gebruik maken van een Point-Cloud, dan is het van belang goed te kijken naar de stappen die met een project worden doorlopen:

  1. De bestaande situatie blijft ongewijzigd:
 wanneer de bestaande situatie niet wordt aangepast, maar wel noodzakelijk in beeld gebracht moet worden om het nieuwe ontwerp hierop te laten aansluiten. Een Point-Cloud kan dan zeer snel een uitkomst bieden.
 De gescande gegevens hoeven namelijk alleen ingelezen te worden. 
Direct daarna kan begonnen worden met het opbouwen van het ontwerp tegen het bestaande gebouw.

 Let wel op: wanneer tekeningen van belang zijn waarop ook de bestaande toestand getoond wordt, dient de Point-Cloud vertaald te worden naar een BIM model.
    screenshot pointcloud
  2. De bestaande situatie wordt aangepast of moet op de tekening staan:
 wanneer de bestaande situatie wordt aangepast, dient deze natuurlijk eerst goed in kaart te worden gebracht. Hiervoor moet de scan worden vertaald naar een BIM model. Immers op basis van een BIM model kan pas de juiste weergave van materialen op de tekeningen worden bepaald (Een Point-Cloud bevat geen materiaal eigenschappen maar kent alleen een kleur van de afwerking).

screenshot BIM

Conclusie

Werken met een 3D Point-Cloud biedt veel interessante mogelijkheden, maar er zijn wel belangrijke aandachtspunten in het meet- en tekenproces. We gaan de komende tijd samen met PelserHartman dieper in op deze materie. We behandelen de voor- en nadelen van werken met Point-Cloud, wat hierbij de rol van ARCHICAD kan zijn en de workflow voor verschillende typen projecten. Volgende week start PelserHartman met een blog ‘Voor- en nadelen van werken met Point-Cloud in de praktijk’. Hierna zal ik in mijn volgende blog meer vertellen waarom  ARCHICAD binnen dit proces een belangrijke rol kan invullen.

Tot de volgende

Geef een reactie